یکشنبه 14 آذر 1395 17:43:48

 

 

   

 

   

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گزارش و گفتگو
چاپ

کد خبر : 6831

تاریخ انتشار : 12/04/1393 - 09:43

اختصاصی/سوادکوه آنلاین گزارش میدهد:

نگاهی اجمالی به وضعیت صنعت و معدن در سوادکوه

امید است در آینده نزدیک شاهد تغیرات مثبتی در سوادکوه باشیم و دولت نیز با برنامه ریزی دقیق و در نظر گرفتن بسته های حمایتی هدف دار بتواند از ظرفیت های این شهرستان نهایت استفاده را ببرد.

نگاهی اجمالی به وضعیت صنعت و معدن در سوادکوه

به گزارش سوادکوه آنلاین، این شهرستان با وسعتی معادل 2441 کیلومتر مربع از 4 شهر آلاشت، زیراب، پل سفید و شیرگاه تشکیل شده است. این منطقه‌ی بزرگ در سال 92 با جدایی شیرگاه و حومه‌ی آن از شهرستان سوادکوه به دو شهرستان کاملاً مجزا به نام های سوادکوه و سوادکوه شمالی تقسیم شد.

این منطقه به واسطه وجود کوه ها و قله های متعدد البرزی و داشتن جنگل های انبوه، همواره در طول تاریخ مأمن شاهان محلی و محلی مناسب برای پناه گرفتن فراریان بود.

سوادکوه سرچشمه اصلی دو رودخانه مهم مازندران به نام های بابل رود و تالار است و همین امر سبب شده کشاورزی و کشت برنج در این شهرستان رونق داشته باشد، همچنین وجود دامنه های سرسبز و ییلاقات بیشمار در این شهرستان مراتعی بسیار مناسب برای پرورش دام به وجود آورد و این عوامل موجب شده از گذشته های دور اقتصاد این منطقه بر پایه کشاورزی و دامداری باشد.

با پیشرفت علم و تکنولوژی و اکتشافات جدید در قرن بیستم، برای اولین بار عملیات اکتشافی در سال های 38 تا 41 توسط شرکت آلمانی دماگ در این منطقه به منظور کشف معادن زغال سنگ شروع شد و بعد از مدتی وقفه، دوباره در سال 1347 این بار توسط زمین شناسان شرکت ذوب آهن با همکاری کارشناسان روسی از سر گرفته شد که نهایتاً در سال 1350 منتج به بهره برداری از معدن کارمزد شد. معادنی که ذخایر آن را بالغ بر یک میلیارد تن زغال سنگ برآورد کرده اند.

کشف زغال سنگ در سوادکوه باعث شد در زمانی کوتاه این منطقه رونق اقتصادی ویژه ای بگیرد و کم کم به منطقه ای کارگری مبدل شود و اقتصاد آن از اقتصاد کشاورزی محور به اقتصاد معدنی تغییر رویه دهد.

به زودی شرکت ذوب آهن قلب تپنده سوادکوه شد و نه تنها از سوادکوه بلکه افراد بیشماری از نقاط دیگر کشور برای کار در معادن به این منطقه هجوم آوردند به طوری که بر اساس آمارها در سال 69 بالغ بر 6200 نفر در آن مشغول به کار بودند.

به مرور کار در معادن زغال سنگ شغل اصلی مردم سوادکوه شد و کار در معادن بقیه کارها را در سوادکوه تحت الشعاع خود قرار دارد.

معادن زغال سنگ تا سال ها منبع تأمین زندگی بخش اعظم خانواده های سوادکوهی بود تا اینکه به مرور زمان و با تغییرات مدیریتی و برخی عوامل نا معلوم این قلب تپنده سوادکوه رونق خود را از دست داد و نفس هایش به شماره افتاد، به طوری که در حال حاضر تنها 249 نفر در بخش دولتی و 1500 نفر در بخش خصوصی در حال فعالیت هستند.

البته ناگفته نماند که در چند سال اخیر تلاش هایی برای احیای مجدد این موتور محرک سوادکوه انجام گرفت و در دولت های گذشته مصوباتی برای احداث کارخانه کک سازی و ایجاد یک واحد کارخانه زغالشویی جدید به تصویب رسید و حتی در دوران مدیریت جدید شرکت البرز مرکزی شاهد پیشرفت های فیزیکی خوبی در این خصوص هستیم و به گفته روانبخش امیری مدیرعامل البرز مرکزی با افتتاح این دو کارخانه قریب به 4500 نفر به طور مستقیم و غیر مستقیم شاغل می شوند.

در حال حاضر در سوادکوه سه معدن گلیران، کارسنگ و کارمزد با مدیریت بخش خصوصی در حال بهره برداری هستند و تنها در سال 92 شرکت البرز مرکزی موفق به تامین 146000 تن زغال سنگ خام از این معادن شد.

شرکت البرز مرکزی تصمیم دارد در منطقه کردآباد معدن جدیدی را حفاری و اکتشاف کند، بر اساس برآوردهای به عمل آمده معدن جدید بالغ بر 6/21 میلیون تن ذخیره زغال سنگ قطعی دارد و در صورت بهره برداری می تواند کمک موثری در تولید سالانه زغال سنگ باشد این شرکت همچنین سه طرح اکتشافی در مناطق استل، گردنه سر و امام زاده حسن در دست اقدام دارد.

معادن شن و ماسه دومین معدن مورد بهره وری در سوادکوه

وجود رودخانه تلار در منطقه سوادکوه و انباشت عظیم شن و ماسه در این رودخانه موجب شده این رودخانه به عنوان معدن اصلی تهیه شن و ماسه در شهرستان شناخته شود و افراد زیادی به طور قانونی و یا غیر قانونی از این ظرفیت استفاده کنند.

برداشت غیر اصولی و بیش از اندازه از بستر این رودخانه باعث شده آب این رودخانه همواره گل آلود باشد و  عبور این رودخانه از مراکز شهرهای سوادکوه همواره چهره بدی به شهرها می بخشد.

بر اساس آمار ارائه شده توسط فرمانداری سوادکوه شمالی تنها در این شهرستان در حال حاضر 4 معدن شن و ماسه در حریم رودخانه تلار مشغول فعالیت هستند. میزان برداشت سالیانه از معادن شهرستان سالیانه حدود 15000 متر مکعب است که به میزان 35 درصد سالیانه روسوب در حوزه آبریز شهرستان ته نشین می شود که برداشت بی رویه موجب از بین رفتن زمین های کشاورزی در شهرستان شد.

متاسفانه همانطور که آمارها نیز نشان می دهد این برداشت بی رویه لطمات جبران ناپذیری به بستر رودخانه و همچنین کشاورزی منطقه وارد کرده است و در صورت عدم توقف این روند می تواند در آینده خطر جدی برای شهرستان به وجود بیاورد.

صنعت همپای معدن گامی در جهت توسعه سوادکوه

یکی دیگر از ظرفیت های اقتصادی سوادکوه شهرک های صنعتی این منطقه است، سوادکوه با دارا بودن سه شهرک صنعتی نقش عمده ای را در صنعت استان مازندران بر عهده دارد و می تواند ظرفیت مهمی برای استان باشد.

شهرک صنعتی بشل در سال 1381 در فاصله 30 کیلومتری مرکز استان و 11 کیلومتری مرکز شهرستان به عنوان بزرگ ترین شهرک صنعتی استان در محدوده 200 هکتار در 2 فاز 50 و 150 هکتاری احداث شد.

این شهرک دارای زیر ساخت های آب، برق و گاز است و از 270 فقره قرار داد؛ برای احداث صنایع در این شهرک تعداد 84 فقره آن فعال، 57 فقره آن دارای سوله، 4 فقره آن دارای ماشین آلات نصب شده، 24 فقره زمین خالی، 10 فقره بهره برداری غیر فعال و 25 واحد نیمه کاره هستند.

شهرک بشل دارای برق 63 kw و ایستگاه تقلیل فشار گاز 20000 است و همچنین تسویه خانه مرکزی این شهرک در حال احداث است.

ناحیه صنعتی اسلام آباد نیز با مساحت تقریبی 11 هکتار در کیلومتر 5 جاده شیرگاه به بابلکنار در منطقه اسلام آباد در سال 1386 از سوی جهاد کشاورزی به شهرک صنعتی واگذار شد.

در این شهرک صنعتی از تعداد 23 فقره قرارداد واحد صنعتی 10 واحد فعال و 11 فقره دیگر غیر فعال هستند. این شهرک دارای آب و برق و فاقد گاز است.

قدیمی ترین شهرک صنعتی سوادکوه، شهرک صنعتی شورمست است، به گفته مدیرعامل شرکت شهرک های صنعتی در آذرماه سال 92، عملیات اجرایی و عمرانی این شهرک از سال 74 آغاز شد و دارای 35 هکتار مساحت بوده که 25 هکتار آن را زمین صنعتی تشکیل می دهد و تاکنون 56 قرارداد با سرمایه گذاران منعقد شده که 34 واحد با حجم سرمایه گذاری 649 میلیارد ریال به بهره برداری رسیدند.

این شهرک دارای آب، برق، تلفن و تصفیه خانه فاضلاب است.

به گفته سعدی عبدالهی رئیس اداره صنعت، معدن، تجارت شهرستان سوادکوه در حال حاضر تنها 7 واحد صنعتی در این شهرک فعال هستند.

علاوه بر سه شهرک مذکور شرکت های مهمی نظیر شرکت پویا چوب، شرکت پیچ کوبان، شرکت خزر ریس در خارج از این شهرک ها مشغول به فعالیت هستند.

دولت، تحریم و نااهلی برخی از افراد عوامل اصلی وضعیت بد شهرک های صنعتی سوادکوه

این آمار ها نشان می دهد که سوادکوه به لحاظ صنعتی در جایگاه ویژه ای قرار دارد و به این لحاظ ظرفیت عظیمی در آن نهفته است اما چرا این ظرفیت هنوز موجب پیشرفت سوادکوه نشده است و اینکه چرا از میان 349 فقره قرارداد برای احداث واحد های صنعتی تنها 101 واحد آن امروز فعال هستند و مابقی به دلایل مختلف قابل بهره برداری نیستند؟

برخی از کارشناسان معتقدند عمده ترین مشکلی که برای واحد های صنعتی بعد از تحریم ها به وجود آمد این بود که آنها نتوانستند یک بازار هدف خوبی را برای خودشان به دست بیاورند. همچنین موضوع سرمایه در گردش و عدم وصول طلب کاری های این واحد ها در زمان مقرر از شرکت های اقماری و مادر خود موجب بروز مشکلات عدیده برای این واحد های کوچک صنعتی و حتی در برخی موارد موجب تعطیلی این واحدها شد.

به گفته این کارشناسان تا ما نتوانیم این مشکلات و موانع را از سر راه واحدهای صنعتی بر داریم نمی توانیم انتظار بهره وری مناسب و پیشرفت و توسعه‌ی مورد انتظار را داشته باشیم.

سیدهادی حسینی نماینده مردم سوادکوه در خانه ملت و عضو شورای راهبردی دفتر انرژی، صنعت و معدن مرکز پژوهش‌های مجلس نیز معتقد است مراکز صنعتی و تولید سوادکوه موارد مورد انتظار را تامین نکردند.

وی با بیان اینکه بخش زیادی از مراکز صنعتی و تولیدی سوادکوه یا تعطیل هستند و یا با ظرفیت کار نمی کنند، شرایط بد اقتصادی کشور و روابط بین بانک ها را یکی از عوامل این اوضاع دانست.

حسینی همچنین معتقد است: برخی از کسانی که در یک بازه زمانی از تسهیلات بانکی استفاده کردند آن اهلیت لازم را نداشتند و برخی ها هم در این شرایط اقتصادی ظرفیت لازم برای مقاومت را نداشتند، بنابراین بخش زیادی از فرصت ها از بین رفت.

البته در این میان نقش دولت را نیز نمی توان نادیده گرفت به گفته سید هادی حسینی دولت ها معمولاً در همه جای دنیا در شرایط سخت با در نظر گرفتن بسته های حمایتی از واحدهای صنعتی حمایت می کنند تا بتوانند از بحران عبور کنند بعد از آن در شرایظ عادی از ظرفیت آنها استفاده می کنند اما دولت هیچ گونه کمکی به این مجموعه ها نکرد.

وی ابراز امیدواری کرد: با اینکه ما از نظر صنعت در سوادکوه وضعیت خوبی نداریم ولی از نظر معدن و اندوخته های معدنی وضعیت خوبی داریم و با راه اندازی کارخانه زغال‌شویی و کک‌سازی می توانیم جایگاه خود را پیدا کنیم.

به نظر می رسد صنعت و معدن سوادکوه در حال حاضر نمی توانند کمک حال مردم این دیار باشند و علاوه بر وضعیت نابه‌سامان واحدهای صنعتی سوادکوه استفاده حداقلی از افراد بومی در شهرک های صنعتی سبب شده تا این شهرک ها نتوانند کمکی به کاهش نرخ 22 درصدی بیکاری در سوادکوه کنند.

البته امید آن می رود با اجرا و تکمیل پروژه احداث کارخانه کک سازی و زغال شویی در سوادکوه در آینده نزدیک شاهد تغیرات مثبتی در این شهرستان محروم استان مازندران باشیم و دولت نیز با برنامه ریزی دقیق و در نظر گرفتن بسته های حمایتی هدف دار بتواند از ظرفیت های این شهرستان نهایت استفاده را ببرد.



دیدگاه شما در مورد : نگاهی اجمالی به وضعیت صنعت و معدن در سوادکوه

نگاهی اجمالی به وضعیت صنعت و معدن در سوادکوه