پنج شنبه 25 مرداد 1397 23:15:32

 

 

 

  

 

 

 

   

 

  

 

   

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اخبار سوادکوه
چاپ

کد خبر : 48235

تاریخ انتشار : 26/04/1397 - 14:13

به بهانه 26 تیر سالروز تاسیس نهاد شورای نگهبان

سخنی در باره شورای نگهبان

از نظر قانون‌ اساسی‌ مهم‌ترین‌ نهاد رسمی‌ جهت‌ حراست‌ از اسلامیت و جمهوریت نظام‌ و قانون‌ اساسی‌ شورای نگهبان‌ است‌.

سخنی در باره شورای نگهبان

به گزارش سوادکوه آنلاین، نظام‌ اسلامی‌ در دسته‌بندی‌ اندیشه‌ها و نظام‌های‌ موجود «نظام‌ مکتبی‌ و مردمی‌ است‌» که‌ از یک‌ سو مرتبط‌ با مبدأ لایزال‌ هستی‌ و ذات‌ باری‌ تعالی‌ و مبتنی‌ بر خدا محوری‌ و خدامداری‌ بوده‌ و مدیریت‌ عالی‌ نظام‌ و سیستم‌ اجرایی‌ و قانون‌گذاری‌ در چهارچوب‌ اصول‌ و مبانی‌ خاص‌ است‌ و از سوی‌ دیگر فلسفه‌ وجودی‌ نظام‌ اسلامی‌ اداره‌ جامعه‌ بشری‌ و ایجاد زمینه‌های‌ مناسب‌ تأمین‌ کمال‌ مادی‌ و معنوی‌ انسان‌ بوده‌ و مرتبط‌ با اندیشه‌، رفتار و کردار آحاد جامعه‌ است‌. مقبولیت‌ مبتنی بر ایجاد نظام‌ وابسته‌ به‌ نظر و پذیرش‌ مردم‌ خواهد بود و به‌ طور کلی‌ این‌ نتیجه‌ به‌ دست‌ آمد که‌ دو بعد  « الهی‌ و مردمی‌ « و به‌ تعبیر دیگر  « خدا محوری‌ و مردم‌ گرایی‌»به‌ عنوان‌ دو شاخص‌ مهم‌ نظام‌ تلقی‌ شده‌ و بدون‌ توجه‌ به‌ این‌ دو رکن‌ نه‌ مشروعیت‌ نظام‌ تحقق‌ می‌یابدو نه‌ مقبولیت‌ شکل‌ می‌گیرد. اما نکته‌ اساسی‌ مهم‌ کیفیت‌ و چگونگی‌ تحقق‌ دو رکن‌ مذکور و صیانت‌ لازم‌ برای‌ حاکمیت‌ بعد الهی‌ و مردمی‌ است‌ که‌ از نظر قانون‌ اساسی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ که‌ با تکیه‌ بر قرآن‌ و سنت‌ و دیگر منابع‌ معتبر جامعترین‌ و مترقی‌ترین‌ مجموعه‌ قوانین‌ اساسی‌ است‌، برای‌ استمرار و تداوم‌ بعد مردمی‌ نظام‌ راه‌کارهای‌ متعددی‌ پیش‌بینی‌ شده‌ که‌ مهمترین‌ آنها مراجعه‌ به‌ آراء عمومی‌ و انتخابات‌ می‌باشد و همچنین‌ برای‌ تداوم‌ خدامحوری‌ و استمرار بعد مکتبی‌ نظام‌ به‌ صورت‌ خاص‌ جایگاه‌ و نقش‌ شورای نگهبان‌ با اختیارات‌ مشخص‌ به‌ عنوان‌ نهاد رسمی‌ جهت‌ صیانت‌ و حراست‌ از بُعد اسلامی‌ و مکتبی‌ نظام‌ مورد توجه‌ قرار گرفته‌ است‌ و در واقع‌ قانون‌ اساسی‌ نهادی‌ را تحت‌ عنوان‌ « شورای نگهبان‌ «در جهت‌ صیانت‌ از بُعد اسلامی‌ و حراست‌ از قانون‌ اساسی‌ پیش‌بینی‌ نموده‌ است‌ لذا از نظر قانون‌ اساسی‌ مهم‌ترین‌ نهاد رسمی‌ جهت‌ حراست‌ از اسلامیت‌  و جمهوریت نظام‌ و قانون‌ اساسی‌ شورای نگهبان‌ است‌.در جمهوری اسلامی ایران نهاد شورای نگهبان تجلی بخش قانون در نهان خانه دموکراسی است. این شورا که 26 تیرماه سالروز آغاز فعالیت هایش می باشد، از ابتدایی ترین نهادهای انقلابی در نظام سیاسی نوبنیاد ایران اسلامی بوده است.این شورا به حکم امام راحل  در اسفند ماه 1358 تشکیل و با انتخاب شدن فقهای آن به صورت رسمی از تیرماه سال 59 فعالیت خود را آغاز کرد . پس از آنکه فقهای دوره اول شورای نگهبان در اسفندماه سال ۱۳۵۸ توسط حضرت امام (ره) انتخاب شدند، فرایند اجرایی شکل‌گیری و تأسیس این نهاد قانونی شروع شد. اما به طور رسمی و قانونی فعالیت این شورا از تاریخ ۲۶ تیرماه 1359 آغاز گردید. تاسیس این نهاد براساس اصل 91 قانون اساسییکی از نهادهای بسیار مهم و اثرگذار در ثبات نظام و ایجاد اعتماد میان مردم و حاکمیت در قانون اساسی،است.به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب « یک اقدامی کاملا صحیح ، حکیمانه و متین بود » چرا که موجبات « اطمینان از حرکت نظام در مسیر اصول و ارزش های اسلامی » را فراهم می کند .این ابتکار و آینده نگری خبرگان اساسی بود که در سال 1358 در جریان تدوین قانون اساسی، نهاد شورای نگهبان را پیش‌بینی کردند. قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، براي شوراي نگهبان وظايف متعددي را بر شمرده است. از ميان مجموعه وظايف شوراي نگهبان، سه مورد «نظارت بر قانونگذاري»، «تفسير قانون اساسي» و «نظارت بر انتخابات اصل 99 » داراي اهميت بسياري هستند

نظارت بر قانون گذاری (اصل 91 قانون اساسی) :طبق قانون تمام تصمیمات باید براساس شریعت اسلامی و قانون اساسی منطبق باشد واز وظایف مهم شورا این است که بر کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی از نظر عدم مغایرت با شرع اسلام و قانون اساسی نظارت می نماید . به موجب ایناصل نود و یکم قانون اساسی «‌به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی‌از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها ، شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل می شود :
1- ( شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز و انتخاب این عده با رهبری است
2- (شش نفر حقوقدان در رشته های مختلف حقوقی ، از میان حقوقدانان مسلمانی که به وسیله قوه قضائیه به مجلس شورای اسلامی معرفی می شوندو با رأی مجلس انتخاب می گردند.
تفسير قانون اساسي : بر اساس اصول قانون اساسی در صورتی که قانون نیاز به تفسیر باشد این امر بر عهده شورای نگهبان است 
نظارت بر انتخابات بر اساس اصل 99 قانون :شورای نگهبان‌ در راستای‌ تحقق‌ اهداف‌ خود به‌ مقتضای‌ اصل‌ نود و نه‌ نظارت‌های‌ گوناگونی‌ را بر عهده‌ دارد که‌ تحقق‌ این‌ نظارت‌ها تضمینی‌ برای‌ اجرای‌ صحیح‌ قانون‌ اساسی‌ و حاکمیت‌ اسلام‌ خواهد بود.
( نظارت‌ بر انتخابات‌ خبرگان‌، نظارت‌ بر انتخابات‌ ریاست‌ جمهوری‌، نظارت‌ بر همه‌پرسی‌ و مراجعه‌ به‌ آراء عمومی‌، نظارت‌ بر انتخابات‌ مجلس‌ ) ازجمله وظایف‌ حساس‌ شورای نگهبان‌ خواهد بود.
پس فلسفه نظارت بر انتخابات را می توان در سه مورد بررسی کرد :
1- پيش‌گيري از رقابت ناسالم ميان داوطلبان
2- جلوگيري از تخلفات و خطاهاي برگزاركنندگان انتخابات 
3- صيانت از آراي مردم 
 بنابراین مسؤولیت‌ نظارت‌ از وظایف‌ مهم‌ و حساس‌ شورای نگهبان‌ است‌ که‌ نقش‌ مؤثر و فوق‌ العاده‌ای‌ را در سلامت‌ و ثبات‌ نهادها و استحکام‌ نظام‌ بر عهده‌ داشته‌ و دارد. نظارت شورای نگهبان بر انتخابات، نظارتیاستصوابی و در همه‌ی مراحل است. اساسا وقتی که یک نهاد قانونی برای نظارت پیش بینی می شود، نظارت آن باید موثر تعریف شده باشد. نظارت موثر یعنی در صورتی که نهاد ناظر، مراحل مختلف انتخابات را تأیید نکند آن انتخابات مشروعیت و اعتبار نخواهد داشت .
حضرت‌ امام‌ خمینی‌ ( ره ) در باره شورای نگهبان می فرمایند :
از شورای‌ محترم‌ نگهبان‌ می‌خواهم‌ و توصیه‌ می‌کنم‌ چه‌ در نسل‌ حاضر و چه‌ در نسل‌های‌ آینده‌، که‌ باکمال‌ دقت‌ و قدرت‌ وظایف‌ اسلامی‌ و ملی‌ خود را ایفاء و تحت‌ تأثیر هیچ‌ قدرتی‌ واقع‌ نشوند و از قوانین‌ مخالف‌ با شرع‌ مطهر و قانون‌ اساسی‌ بدون‌ هیچ‌ ملاحظه‌ جلوگیری‌ نمایند و با ملاحظه‌ ضرورات‌ کشور که‌ گاهی‌ با احکام‌ ثانویه‌ و گاهی‌ به‌ ولایت‌ فقیه‌ باید اجراء شود توجه‌ نمایند.»
«از حضرات‌ فقهای‌ شورای‌ نگهبان‌ تقاضا می‌شود که‌ در مأموریت‌ مهم‌ خود به‌ هیچ‌ وجه‌ ملاحظه‌ اشخاص‌ و یا گروههای‌ انحرافی‌ را ننموده‌ و به‌ وظیفه‌ بسیار خطیر خود قیام‌ و اقدام‌ نموده‌ و نگهبانی‌ از اسلام‌ و احکام‌ مترقی‌ آن‌ نمایند و خدمت‌ خود را با قدرت‌ تمام‌ در پیشگاه‌ خداوند متعال‌ و ولی‌ مطلق‌ او حضرت‌ ولی‌الله اعظم‌ امام‌ عصر عجل‌ الله تعالی‌ فرجه‌ الشریف‌ عرضه‌ دارند. » (کتاب‌ صحیفه‌ نور، 7/3/59 )
« من‌ به‌ این‌ آقایان‌ هشدار می‌دهم‌ که‌ تضعیف‌ و توهین‌ به‌ فقهای‌ شورای‌ نگهبان‌ امری‌ خطرناک‌ برای‌ کشور و اسلام‌ است‌. همیشه‌ انحرافات‌ بتدریج‌ در یک‌ رژیم‌ وارد می‌شود و در آخر رژیمی‌ را ساقط‌ می‌نماید. لازم‌ است‌ همه‌ به‌ طور اکید به‌ مصالح‌ اسلام‌ و مسلمین‌ توجه‌ کنیم‌ و به‌ قوانین‌، هر چند مخالف‌ نظر و سلیقه‌ شخصی‌مان‌ باشد احترام‌ بگذاریم‌ و به‌ این‌ جمهوری‌ نوپا که‌ مورد هجوم‌ قدرتها و ابرقدرتهاست‌ وفادار باشیم‌.» (کتاب‌ صحیفه‌ نور، 25/2/63 )
شورای‌ نگهبان‌ از منظر مقام‌ معظم‌ رهبری‌
« شورای‌ نگهبان‌، عماد ملت‌ و دین‌ و مایه‌ اطمینان‌ و سکینه‌ قلب‌ مؤمنین‌ است‌ و در حقیقت‌ نبض‌ نظام‌ اسلامی‌ به‌ شمار می‌رود. وقتی‌ شورای‌ نگهبان‌ مثل‌ همه‌ دوره‌های‌ گذشته‌ ی آن‌  ، قوی‌ و قاطع‌ و دقیق‌ باشد، موجب‌ آرامش‌ کسانی‌ می‌شود که‌ دلشان‌ برای‌ اسلام‌ می‌تپد و آرزویشان‌ تحقق‌ اهداف‌ اسلامی‌ و شریعت‌ حقه‌ نبویه‌ است‌ . شورای‌ نگهبان‌ مطمئن‌ترین‌ دستگاه‌ و ارگانی‌ است‌ که‌ انقلاب‌ به‌ نظام‌ کشور بخشیده‌ است‌. ما برای‌ اینکه‌ به‌ طور کلی‌ از سلامت‌ نظام‌ مطمئن‌ باشیم‌، مهمترین‌ و رساترین‌ و فعالترین‌ و مؤثرترین‌ مجموعه‌ ما همین‌ شورای‌ نگهبان‌ است‌. »

 

نویسنده : علی خلیل نژاد پالندی- کارشناس سیاسی

دیدگاه شما در مورد : سخنی در باره شورای نگهبان

سخنی در باره شورای نگهبان