جمعه 19 آذر 1395 03:26:53

 

 

 

 

   

 

   

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاريخ و فرهنگ سوادكوه
چاپ

کد خبر : 24575

تاریخ انتشار : 21/02/1394 - 16:15

هنیشیم و بخونیم و لذت ببریم

گشت و گذاری در کوچه پس‌کوچه‌های خلوت زبان مازندرانی

مجموعه‌ای از اسامی پرندگان – وسایل ها – مکان‌ها و رنگ‌ها و اعضای بدن – زمان‌ها و انواع بازی‌های محلی و سایر اصطلاحات که در این مجموعه تقدیم می‌شو د:

گشت و گذاری در کوچه پس‌کوچه‌های خلوت زبان مازندرانی

سوادکوه-  اصطلاحات و گویش و کلمات مختلف در زبان شیرین مازندرانی
(به همراه تلفظ انگلیسی و برگردان فارسی)


پرندگان و حیوانات

طلا : telah : خروس

مارکک : markek : مرغ مادر

سیکا : sika : اردک

نیمچه : nimcheh : جوجه

وک : vak : قورباغه

آروسک گل : arosek gal : نوعی موش بزرگ

گل: gal : موش

مر : mar : مار

کوز : kavez : لاک پشت

کندو : kando : زالو

شال : shal : شغال

بامشی : bameshi : گربه

کچ کج : kej kej : مرغ مادر که به همراه جوجه ها باشد

گو : goo : گاو

گوگزا : goo geza : گوساله

گومش: goomesh : گاو میش

جینکا : jineka : گاو نر

منگو : mango : گاو ماده

گسفن : gesfen : گوسفند

کسفن وره : gesfen vareh : بره

کلاج : kelaj : کلاغ

شکروم : shekerom : دسته هایی از سار

پیت کله : pit keleh : جغد

میچکا : michka : گنجشک

کوتر : koter : کبوتر

زیک : zik : نوعی پرنده بسیار کوچک

صحرا غاز : sahra ghaz : غاز صحرایی یا وحشی

صحرا سیکا : sahra sika : اردک صحرایی یا وحشی

چلچلا: chelchela: چلچله

رگ رگین : ragrakin : نوعی پرنده در آبندان ها

چاله خس : chalekhes : نوعی پرنده در آبندان ها

ایا : aya : نوعی پرنده وحشی

تیکا: tika : نوعی پرنده وحشی

شونه قپین : shone ghepin : شانه به سر

قشنیک : ghashnic : کلاغ

او گل : oogal : نوعی موش آبی

تشی : tashi : جوجه تیغی


وسیله ها

مقراض یا ناخچین : meghraz, nakhchin : قیچی

کمل : kamel : کاه برنج

بینج : binj : شلتوک ، برنج با پوست

سپوس : sapos : پوست برنج

گرواز : gervaz : نوعی بیل برای کشاورزی

فوکا : foka : وسیله ای برای کشاورزی

چنگگ : chengek : وسیله ای برای نرم کردن خاک برای زراعت

چاقاله : chaghaleh : وسیله ای جهت گودکی کوچک برای کاشت

داز: daz : داس یا وسیله ای برای بریدن شاخه های کوچک

دره : dareh : داس یا وسیله ای برای درو در کشاورزی

تاشه : tasheh : تیشه

تور : tor : تبر

درزن : darzen : سوزن

کلوش : kalosh : نوعی کفش محلی

سرپایی : sarpaee : دمپایی

قوا : gheva : کت

جرب : jereb : جوراب

تنه که : tenekeh : شورت

جمه : jemeh : پیراهن

شونه : shoneh : شانه

میرکا : mirka : دانه تسبیح

کوفا : kofa : از انباشته شدن محصولات کشاورزی را گویند

چلکوم : chelekom : چوب هایی که بر روی زمین مرتب بکارند

فیهه : fiheh : وسیله برای کشاورزی

بلو : balo : وسیله برای کشاورزی

لت کش : latkash : وسیله ای برای جابجا کردن گل و خاک

سمبار : sembar : سماور

گالدوج : galdoj : سوزن بزرگ برای بستن روی کیسه ها

کیله : kileh : وسیله برای پیمانه برنج یا گندم

کیله : kileh : نهر کوچک برای عبور آب

تلم : telem : وسیله برای تولید دوغ یا کره یا ماست

دشون : deshon : وسیله برای تولید دوغ یا کره یا ماست

سازه : sazeh : جارو

گلیما سازه : galima sazeh : نوعی جارو ساخته شده با گیاه محلی

فنر : fener : فانوس

لمپا : lampa : چراغ گرد سو

قلیون : ghalyon : قلیان

سرنا : serna : نوعی ساز سنتی

للوا : laleva : نی

کش دمبک : kash dambek : نوعی ضرب

کرفا: kerfa : وسیله ماهی گیری

پیلکا : pilka : ظرف سفالی

چراغ سوتکه: cheragh sotkeh: وسیله قدیمی برای روشنایی منزل

لوه : laveh : دیک پلوپزی


مکان ها

کش : kash : هم به پهلوی بدن معنی می دهد و هم به کنار و جنب مکان

سامون : samon : محدوده خانه یا مرز خانه یا زمین را گویند

هدار: hedar : عبور کردن

کلوم : kelom : طویله : محل نگهداری دام

ککلی : kekeli : محل نگداری مرغ و اردک و غاز و …

کله : kaleh : جایی که بیرون از منزل غذا پخت می شده است.

تیم جار : time jar : محلی برای پاشیدن دانه ها برای کشت


رنگ ها

سیو : siyoh : سیاه

اسبه : esbeh : سفید

کهو : kahoh : کدر یا رنگ تیره

سرخ : serkh : قرمز یا سرخ

زرد و زار : zard o zar : رنگ زرد یا بیماری


اعضای بدن

کپل : kapel : باسن

بال : bal : دست

لینگ : ling : پا

کله : kaleh : سر

بلفه : belfeh: ابرو

می : mi : مو

چونه : choneh : چانه

لوشه : losheh : لب

گلی : gali : گلو

اشکم : eshkem : شکم

میون ذیل : mion zil : بین گردن و پشت


منبع : میر حمزه طاهری هریکنده ای نوپا
دیدگاه شما در مورد : گشت و گذاری در کوچه پس‌کوچه‌های خلوت زبان مازندرانی

گشت و گذاری در کوچه پس‌کوچه‌های خلوت زبان مازندرانی