یکشنبه 21 آذر 1395 09:43:26

 

 

 

 

   

 

   

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اسلاید شو
چاپ

کد خبر : 24012

تاریخ انتشار : 12/02/1394 - 11:39

گذری بر اوصاف بهترین پدر دنیا

امیر آسمانی، شاهراه شهر دانایی!

در میان القاب متعددی که برای هر یک از معصومین علیهم السلام ذکر شده است «امیر المومنین» از القاب خاص حضرت علی(علیه السلام) است؛‌ به گونه ای که در روایات وارده از سوی معصومین (علیهم السلام) انتساب این لقب نه تنها به غیر معصوم بلکه به معصومین(علیه السلام) غیر امام علی(علیه السلام) نیز نهی شده است.

امیر آسمانی، شاهراه شهر دانایی!

سوادکوهدر روایتی منقول از امام صادق (علیه السلام) آمده است: «مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ الدِّینَوَرِیُّ عَنْ عُمَرَ بْنِ زَاهِرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْقَائِمِ یُسَلَّمُ عَلَیْهِ بِإِمْرَةِ الْمُوْمِنِینَ قَالَ لَا ذَاكَ اسْمٌ سَمَّى اللَّهُ بِهِ أَمِیرَ الْمُوْمِنِینَ ع لَمْ یُسَمَّ بِهِ أَحَدٌ قَبْلَهُ وَ لَا یَتَسَمَّى بِهِ بَعْدَهُ إِلَّا كَافِر ...؛ (کافی، محمد بن یعقوب الکلینی، ج1، ص411، ح2)


عمر بن زاهر گوید: مردى از امام صادق (علیه السلام) پرسید كه به امام قائم به عنوان امیر مومنان سلام می كنند؟ ایشان فرمودند: نه، آن نام را خدا مخصوص امیر المومنین (على بن ابى طالب) علیه السلام نموده، پیش از او كسى بدان نام، نامیده نشده و بعد از او هم جز كافر آن نام را بر خود نبندد... .»

هر چند در طول تاریخ عده ای در تلاش بودند تا با به کار بردن لقب "امیرالمومنین" در مورد اشخاص دیگر آن را از انحصار حضرت علی (علیه السلام) خارج سازند اما به جهت آن که برگزیدن این لقب برای حضرت؛ امری الهی به شمار می آمد در دستیابی به غرض خود ناکام ماندند.


سفره دار دانش نبوی

آن حضرت به سبب آن که وارث علم نبی و منبع علم الهی است معلم تمامی مومنین است و مومنانی که بهره مند از دانش اند؛ ریزه خوار سفره ای اند که وجود مبارک امام علی (علیه السلام) آن را گسترانده است.

آن هنگام که از امام باقر (علیه السلام) علت ملقب شدن حضرت به "امیرالمومنین" پرسیده می شود ایشان در جواب می فرمایند: « لِأَنَّهُ یَمِیرُهُمُ الْعِلْمَ أَ مَا سَمِعْتَ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ نَمِیرُ أَهْلَنا .(معانی الاخبار، محمد بن علی بن بابویه، ص63، 13) زیرا او مومنین را طعام علمی می دهد. مگر نشنیده ای که خداوند در کتابش می فرماید: و ما خانواده خود را طعام می دهیم.»

از آن جا که اطعام علمی خلایق به دست ایشان صورت می گیرد حضرتش درب شهری خوانده شد که مملو از علم و دانش است. علمی که معلمش رسول الله (صلی الله علیه وآله) و منشأش ذات مقدس پروردگار است. بدین شهر داخل نمی شود مگر آنکه امام علی (علیه السلام) را شناخت و در مسیر او حرکت کرد.

حضرت راه ورود به شهری است مملو از علم نبی. شهری عظیم و بی انتها که به رغم وسعت اش؛ تنها ورودیش کسب معرفت و بهره مندی از وجود پر برکت علی (علیه السلام) است و بی شک آن که امام علی (علیه السلام) را نشناخت و از وجودش بهره مند نگردید، هر چند در تلاش باشد که طریق دیگری برای بهره مندی از دریای بی کران علمِ نبی بیابد سرانجام ناکام خواهد ماند و راهی برای ورود به این شهر نخواهد یافت.

شهری سرشار از علم و آگاهی بدون راهی برای ورود، قابل دسترسی نیست و امام علی (علیه السلام) همان طریقی است که عهده دار بهره رسانی معنوی به خلایق است و اطعام معنوی مومنین به دست پر برکتش صورت می گیرد.


به خانه‏ ها از درب آنها درآیید

امام علی (علیه السلام) درب شهر علمِ نبی است و آنان که در تلاش برای یافتن راهی دیگرند در حقیقت امر الهی را زیر پا نهاده اند چرا که خداوند متعال در کتاب شریفش امر فرمود « وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها؛ و به خانه‏ها از درِ [ورودىِ‏] آنها درآیید.» (سوره بقره، آیه 189) و مراد از درب هایی که خداوند امر فرمود تا از آنها وارد شوند اهل بیت (علیهم السلام) اند.

در حدیثی از امیرالمومنین (علیه السلام) آمده است: « وَ عَنْ أَصْبَغَ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ‏: كُنْتُ جَالِساً عِنْدَ أَمِیرِ الْمُوْمِنِینَ ع فَجَاءَ ابْنُ الْكَوَّاءِ فَقَالَ یَا أَمِیرَ الْمُوْمِنِینَ مَنِ الْبُیُوتُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ لَیْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ ظُهُورِها وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى‏ وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها قَالَ عَلِیٌّ ع نَحْنُ‏ الْبُیُوتُ‏ الَّتِی‏ أَمَرَ اللَّهُ بِهَا أَنْ تُوْتَى مِنْ أَبْوَابِهَا نَحْنُ بَابُ اللَّهِ وَ بُیُوتُهُ الَّتِی یُوْتَى مِنْهُ فَمَنْ تَابَعَنَا وَ أَقَرَّ بِوَلَایَتِنَا فَقَدْ أَتَى‏ الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها وَ مَنْ خَالَفَنَا وَ فَضَّلَ عَلَیْنَا غَیْرَنَا فَقَدْ أَتَى‏ الْبُیُوتَ مِنْ ظُهُورِها ؛( الاحتجاج علی اهل اللجاج، احمد بن علی طبرسی، ج1، ص227)

از اصبغ بن نباته نقل است كه گفت: من خدمت حضرت أمیر علیه السّلام نشسته بودم كه ابن كوّاء آمده و گفت: اى أمیرالمومنین، منظور خداوند عزّ و جلّ از «بیوت» در آیه "وَ لَیْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ ظُهُورِها وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى‏ وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها" كیست؟ علی(علیه السلام) فرمود: ما آن بیوتى هستیم كه خداوند امر فرموده كه از درب هاى آنها وارد شوید، ما بابهاى خداوند و خانه‏هایى هستیم كه از ما وارد مى‏شوند، پس هر كه با ما بیعت نموده و به ولایت ما اعتراف نماید بى‏شكّ از دربهاى آن خانه وارد شده، و هر كه با ما مخالفت نموده و دیگرى را بر ما تفضیل دهد به آن خانه‏ها از پشت وارد شد.»

آری لازمه جانشینی آخرین نبی و نائل آمدن به مقام امامت بهره مندی از علمی واسع و دانشی مملو است. رهبر جامعه دینی عالمترین افراد است. او سرچشمه علم و حکمت الهی و واسطه بهره مندی خلایق از علوم است. بدون وجود او هیچ کس بهره ای از علم ندارد و آنان که طالب آگاهی اند بی شک دست به دامان اویند.


گوشه ای از اوصاف بهترین پدر دنیا! 

ایام جشن و سرور و پایکوبی شیعه است. نوای حیدر حیدر گوشه و کنار و بازارهای شهرها را پر کرده است و ذکر یا علی مدد آزین بخش هر مجلسی است. این روزها همه از علی (علیه السلام) می گویند و از امام شیعیان یاد می کنند. 

در میان این هیاهوها شاید بد نباشد اندکی را به تفکر دربارۀ سیرۀ مولایمان بپردازیم و با خود بیاندیشیم آیا توانسته ایم رهروی مناسب برای سرورمان باشیم؟! 

سخن در باب رشادت ها، قضاوت ها و عدالت های مولا فراوان است. شاید در این میان آنچه کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد توجه به نوع زندگانی امام علی (علیه السلام) در خانواده است. تعامل ایشان با همسر و فرزندان بسیار زیبا و ستودنی است و می تواند بهترین الگو در جامعۀ امروزی برای والدین قرار گیرد. در نتیجه بر آن شدیم تا در این مجال، اندکی به این موضوع پرداخته و این بُعد از زندگی امام (علیه السلام) را بررسی کنیم.


نحوه رفتار با همسر

امام علی (علیه السلام) مرد کارزار بود. شیرمرد سپاه رسول (صلی الله علیه و آله) که در بیشتر جنگ ها همراهی ایشان را کرد. او امین پیامبر (صلی الله علیه و آله) و کاتب وحی بود. 

مسئولیت های اجتماعی و سیاسی فراوان بر عهده داشت و بسیاری مواقع در سفر به سر می برد. اما هیچ یک از این امور سبب اندک بی توجهی به همسر و بانوی خانه نگشت. به گونه ای که وقتی پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) از دخت خویش درباره حضرت علی (علیه السلام) سوال می کنند بانو در جواب این گونه پاسخ می دهند: «یا اَبَةِ خَیرُ زَوجٍ»؛ «بهترین شوهر است».(بحارالانوار، ج 43، ص 133)

ایشان با وجود تمام مشغله هایی که داشتند در کارهای منزل همسر خویش را یاری می کردند. در نقلی تاریخی آمده است که روزی پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) وارد منزل شدند و دیدند امام علی و حضرت زهرا (علیهماالسلام) مشغول پاک کردن عدس هستند. 

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) على(علیه السّلام) را تشویق كرده و فرمودند: «مـا مـِن رَجـُلٍ یـُعـیِنُ اِمرَئَتَهُ فى بَیتِها إِلاّ كانَ لَهُ بِكُلِّ شَعرَةٍ عَلَى بَدَنِهِ عِب ادَةُ سَنَةٍ، صِیامُ نِهارِها، وَقِیامُ لَیلِها»؛ «هـیـچ مـردى زنـش را در كـار خـانه كمک نمى كند مگر آنكه خداوند به تعداد موهاى بدن او عـبـادت یـک سال، كه روزها روزه گرفته، و شب ها شب زنده دارى كرده باشد ثواب به شوهر مى دهد». (جامع السعادات ج 2 ص 140)

این در حالی است که نگاهی کلی بر خانواده های امروزی به خوبی این امر را روشن می سازد که متأسفانه شور و شوق و دوست داشتن ها در اغلب موارد مربوط به سال های ابتدایی زندگی مشترک است و پس از مدتی روزمرگی ها زن و مرد را فراگرفته و هر روز از یکدیگر دورتر و دورتر می شوند.


برخورد با فرزندان

امام علی(علیه السلام) توجه خاصی به تربیت فرزندان خویش داشته و یاران خود را در این زمینه سفارش می کردند. تعاملات خاص ایشان با فرزندانشان در تاریخ گزارش شده است. ایشان به صورت های مختلف در راه تربیت فرزندان خویش تلاش می نمودند. شوخی، بازی، سخن گفتن و حتی نوشتن نامه از جمله روش های تربیتی امام (علیه السلام) بوده است. بسیاری از نامه های ایشان به فرزندان خویش در نهج البلاغه گزارش شده است که برخی در میدان کارزار و در سفر نوشته شده اند که نشان از اهمیت تربیت در منظر امام علی (علیه السلام) دارد.

بررسی روایات امام علی (علیه السلام) در حوزه تربیت نشان می دهد که ایشان برای هر گروه سنی، روشی خاص لحاظ کرده اند. فرزندان زیر هفت سال با بازی کردن رشد می کنند. تربیت دینی کودک از هفت سالگی آغاز شده و در نُه سالگی برخوردهای تنبیهی شروع می شود. از سن 10 سالگی نیز مراقبت های جنسی را باید آغاز کرد. (بررسی هر یک از این موارد نیازمند مجال خاصی بوده که خوشبختانه در کتب تربیت اسلامی و سخنرانی های دانشمندان شیعه تقریر شده اند.)

به عنوان نمونه در گزارشی تاریخی آمده است: «زمانى كه عباس و زینب (علیهماالسلام)، در سنین كودكى بودند، روزى على (علیه السلام) به فرزند خود عباس فرمود: فرزندم بگو: یک عباس گفت: یک، حضرت فرمود: بگو دو، عباس گفت: خجالت مى كشم با زبانى كه یک گفتم دو بگویم.

امام على (علیه السلام) از عقل و هوش و درایت فرزند خود بسیار مسرور شده، چشمان فرزند خود را بوسید. آنگاه به زینب كبرى كه در طرف چپ قرار گرفته بود نگاه كرد. زینب پرسید: پدرجان آیا ما را دوست دارى؟ امام على (علیه السلام) فرمود: آرى دخترم، فرزندان ما جگرگوشه هایمان هستند. زینب گفت: پدرجان دو محبّت كه در قلب مومن جمع نمى گردد: حُبِّ خُدا و حُبِّ اولاد و اگر از محبّت ما گریزى نیست، پس عطوفت و شفقّت از آنِ ما و محبّت خالصانه از آنِ خداست. این سبب شد كه مِهر و عاطفه على علیه السلام به آن دو فزونى گیرد». (مستدرک الوسائل، ج 15، ص 215)

آری امام علی (علیه السلام) برای فرزندان خویش وقت می گذاشتند. با آنان صحبت می کردند و در ضمن بازی های کودکانه استعدادهای آنان را شناسایی می نمودند. انسانی با مشغله های سیاسی و اجتماعی فراوان و با مسئولیت ها گوناگون، هرگز و هرگز از فرزندان خویش غافل نمی شد و از هیچ تلاشی در راه تربیت آنان دریغ نمی کرد.

اما متأسفانه در جامعۀ امروزی روزمرگی ها، مشغله ها، مشکلات و فشارهای فراوان مالی و فکری سبب شده است که والدین از فرزندان دور مانده و آن طور که باید در راه تربیتیشان تلاش نکنند. پدران نباید فراموش کنند که در کنار تأمین معاش خانواده، وظیفه دارند تعاملی مثبت با فرزندان خویش داشته باشند. 

به تناسب شرایط کاری، بایستی وقتی از زمان خویش را در اختصاص فرزندان قرار دهند و این امر را نیز چون دیگر وظایف در نظر آورند که غفلت در این زمینه عواقبی جبران ناپذیر به همراه خواهد داشت.

شکاف هایی که در میان خانواده ها به وجود آمده است، رفتارهای ناهنجار برخی جوانان، بزهکاری ها، اعتیاد و غیره ریشه در عدم تعامل صحیح والدین با فرزندان دارد. والدین نباید فراموش کنند که فرزندانشان از نسلی دیگر بوده و در برخورد با آنان باید همانندشان بیاندیشند. همان نکته ای که امام علی (علیه السلام) به زیبایی گوشزد کرده اند: «لا تُقْسِروا اءَوْلادَكُمْ عَلى آدابِكُم، فَاِنَّهُم مَخْلوُقوُنَ لِزَمانٍ غَیْرِ زَمانِكُم»؛ «فرزندان خود را بر آداب و رسوم خود مجبور نسازید، زیرا آنان به روزگارى غیر از روزگار شما تعلّق دارند». (شرح ابن ابى الحدید، ج 2، ص 267)


نتیجه

نحوه تعامل افراد در جامعه امری مهم و اساسی است و در این میان چگونگی برخورد همسران با یکدیگر و والدین با فرزندان اهمیت بسیار والایی دارد. بررسی زندگی خانوادگی پیشوای اول شیعیان، یکی از بهترین ابزارها برای دستیابی به الگویی مناسب در جهت داشتن خانواده ای نیکوست. امید است شیعیان با تمسک به زندگی این بزرگوار در جهت اصلاح روابط خانوادگی خویش تلاش کنند.

منبع : بلاغ
دیدگاه شما در مورد : امیر آسمانی، شاهراه شهر دانایی!

امیر آسمانی، شاهراه شهر دانایی!